ایل بیگی بختیاری

بهار ما

زادگاه ؛ آن اقلیمی که چشم ها نخست بر آن جا گشوده میشود ودر همان نخستین نگاه مهرش بر دل نقش میبندد و هرچه بیشتر میگذرد رشته پیوندش ناگسستنی تر میشود. و شاید به دلیل همین مهر است که گاه زیباتر از آنش میبینی که هست.

و زادگاه ما نیز برای ما همچنین است.

این روستای سبزی که کانون اصالت خاندان ماست.

گفته اند وشنیده ایم: چند ده سال پیش "هشت برادر" ی که خانزادگانی بودند از خوانین بختیاری؛عطای حکومت را به لقایش بخشیدند و از نابرادری ها و خودخواهی ها و قدرت طلبی ها گریختند ودل به دریا زده و دامن این کوهستان های خشن را برای سکونت خویش برگزیدند.و به بیانی دیگر آن هنگام که از "اسب" فرو افتادند؛ درخت "اصل" را در این مکان نشاندند و به پرورشش پرداختند.

پیش از آنها اینجا خشک بود و لم یزرع. آب بسیار بود اما در پایین دست. به هر ترتیب زمین ها را آباد کردند و خانه های هر کدام را «با هم» بنا کردند وزندگی خویش را «سخت» ؛ اما «خوش» آغاز کردند.

 

  

مختصری زادگاه خود را آنگونه که خود «می بینم» وصف کنم:

این جا زمستانش سراسر رنج و سختی است.سرماهای شدید و طولانی، یخبندان ها وکولاک های مداوم، زندگی را در کام ساکنان تلخ میکند.

این کوه هایی که چنین زنجیروار به هم تنیده اند، در زمستان به همان اندازه عبوس و سهمگین مینمایند که در بهار فرح بخش و پر نعمت وزیبا.

  زمستان با همه ی رنجی که مردمان را میدهد،حسن ها و گاه زیبایی هایی هم دارد. چرا که دشواری و رنج گرچه عذاب تن است،اما پرورنده روح هم هست و"انسان" میسازد و روح را تعالی میدهد . امروزه دیگر باید این سختی ها را حتی به جان خرید خصوصا هنگامی که این محصولات  رفاه و آسایش را می بینیم

تماشای سقوط  بهمن های مهیب از ستیغ قله ها و شنیدن صدای هیجان آور آن ، گذر نور از قندیل های یخ،خروش سهمگین رود خانه ها ،قله های بلندی که در فضا مه آلود، "آسمان" را فتح میکنند،یکرنگی و سپیدی یکدست طبیعت و به نظاره نشستن      فرو افتادن دانه های ریز ودرشت برف از دل آسمان و فرود آرام آنان بر بستر منتظر زمین ؛ همه از زیبایی های زمستان دیار ماست.

 اما زمستان که به سرانجام خویش نزدیک میشود و نفس های آخرینش را میکشد و آخرین تیر را که باران های اسفندی بر جانش میزنند، وانگهی صدای پر کرشمه ی  گام های بهار گوش ها را نوازش میدهد.

 

و طبیعت آرام آرام این خلعت سپید از تن به در میکند و خاک را مهلت تنفس میدهد.

 و کوه ها؛ اما، همچنان سپیدند و پر برف و سر چشمه ی برفاب هایی که به سوی رود در انتهای دره روانند.

و رود؛ این جاری زلال و پاک که تطهیر کننده ی هر آلایش است و شوینده ی غم ها، پر آب و خروشان.

و رویش آغاز میشود و زمین سبز و برفاب ها همچنان جاری و خورشید ملایم تابان و نسیم، سرشار از رایحه ی بهار وزان؛

وبدیع ترین و شگفت انگیز ترین منظره ها پدید می آید. و مگر میشود چشمی ،انعکاس نور از چمنزاری پر از جویبارهای روان را ببیند و ساعت ها خیره و ساکن نماند.

و آن هنگام که غنچه ای "شکوفه" میشود، جان و احساس ادمی ازتماشای این منظره به وجد آمده و روح پوست انداخته؛ تازه میشود.

و آن کوهستان های سرد وخشن و عبوسی که خاطره ی سلاطین جور را در یاد ها زنده میکرد اکنون دامن به مهر گسترده و نعمت را بی منت عرضه میدارد.

نمیدانم برخی منظره ها را چگونه باید وصف کرد.گاه بهترین توصیف آن است که آنچه "هست" را گزارش داد.آنگاه دیگر "طبیعت" آلایش تصنع قلم را به خود نمگیرد.

 

باید زیبایی ها را شناخت ،حس کرد و فهمید. باید دل و دیده را یکرنگ کرد.چشم ها را ساعت ها باید بست و مرغ خیال را به پرواز در آورد ودر افق های دور دست در ماورای این هستی،دیدگان را در سرچشمه های پاک وزلال شستشو داد و آنگاه که چشم ها را میگشایی خواهی دید ، طبیعت جلوه گری خویش را آغاز کرده است.

خورشید را میبینی که با چه تلاشی میکوشد نور را از لابه لای شاخ و برگ در ختان به چشم مشتاقان برساند و "نسیم" با لطافت

همیشگی خود برگ ها را در برابر نور به رقص آورده و پرندگان این مطربان خوش آواز طبیعت،بزم را با موسیقی صدای خود خواهند آراست.

کلمات کليدي : بختیاری، طبیعت بختیاری، بهار، ایل بیگی

.... ادامه ....

و اینجا زمین بلندتراست و به آسمان نزدیکتر، اما در شب آسمان نیز فرو افتاده تر است.

گاه ماه آنچنان پایین می آید که هنگامی که در پشت کوهی نیمه پنهان است، می پنداری که اگر بر کوه می بودی میشد با سرانگشتان احساس ماه را لمس کنی .

وماه که اکنون هم حجم آغوش تماشاگران است ، آنچنان جلوه ی شگفت و خیره کننده ای خلق میکند که انسان هایی را که چشم و دل "از" زمین بسته و "بر" آسمان گشوده اند چنان شیفته و مسحور کشش ها وجذبه های خویش میکند که میپندارند همچون (دریا در مد) از زمین فاصله گرفته اند و در میان آسمان و زمین معلق اند.

در دل شب ستارگان،این زینت های آسمان، عروس خیال را بر کرسی پر نقش و نگار و چراغ مینشانند و آن را در کهکشان ها میچرخانند و آن سو تر .... در ملکوت - بر سر سفره ی ضیافت عرفانی خود فرود می آورند.

   اما آنچه ما را بدین جا پیوند زده تنها طبیعت زیبایش نیست.

 

در میان این حجم گسترده ی زیبایی ها ؛ در حاشیه ی روستا و در کناری، دورافتاده از خانه ها ،جایی است که نه تنها مدفن اجداد پاک ماست، بلکه "بارانداز" تاریخ افتخارات خاندان ماست و در اینجا همه ی "گذشته" ی ما مدفون است.

 

کمیت تیزپای تاریخ تبار ما،همچنان که از گذشته های دور به سوی ما در حرکت بود،حماسه ها و شجاعت ها و ارزش های بزرگ خلق میکرد و به فراز قله ی افتخارات صعود میکرد.

و همچنان که پیشتر می آمد تا ما را نیز وارث آن ارزش ها گرداند؛ ناگهان در این قطعه از این خاک زمین گیر شد و در گل ماند و کسی بلندش نکرد و خود را به ما نرساند و امروز جای اعتراف است که همه ی آنچه را که بدان می بالیم، "داشته ایم".

و این تقدیر مقدر همه ی کسانی است که عداوت را بر برادری و کینه جویی را بر مهربانی و حسد را بر رضا وانتقام را بر گذشت و تفرقه و پراکندگی را بر وحدت و خودخواهی را بر همه خواهی ترجیح می دهند.

و آری : <شکر، به رایگان میدهند وخردل به قیمت میستانند.>

اینان که در قطعه از خاک آسوده آرمیده اند،همه حبل المتین خاندان ما بودند.کانون وحدت و چراغ دودمان ما بودند.

 

 

و که می داند چه فاجعه ای است هنگامی که آن ریسمان استواری که همگان بدان چنگ می زدند، ناگهان میگسلد.حاصلش پراکندگی و تفرقه و چند دستگی و ....

اما میدانیم آنچه که هرگز نابود نمی گردد، پاکی و ارزش های انسانی ای است که زمانی در میان خاندانی خلق شده و پرورش یافته است و گرچه فراز و فرود دارد و شاید نسلی در تخدیر زمانه گرفتار آید؛ اما عاقبت نسلی بیدار شده و همه ی آن ارزش های عظیم را دوباره زنده خواهد کرد ......

                                                                                                      

 

کلمات کليدي : بختیاری، طبیعت، طبیعت بختیاری، بهار

بیوگرافی رضاقلی خان ایل بیگی

رضا قلی خان فرزند سوم "جعفرقلی خان" حاکم بختیاری در سال  1244 به دنیا آمد.

ایشان 6 ساله بودند که از وجود پدر بی بهره شدند. به دلیل اینکه فرزندان جعفر قلی خان در سنین نوجوانی قرار داشتند حکومت بختیاری به برادر جعفر قلی خان، کلبعلی خان واگذار شد.
 به خاطر از دست دادن پدر در سن کم رابطه ای بسیار صمیصی بین او و برادران بزرگش حسین قلی خان و امامقلی خان بوجود آمد.
وقتی آنها قدرت اداره ی ایل بختیاری را یافتند بر آن شدند تا قدرت را از عموی خود گرفته و خود زمام حکومت بختیاری را بدست بگیرند.
آنها با طرح ریزی یک نقشه ی حساب شده و انجام آن موفق شدند ریاست ایل بختیاری را بازپس گرفته،آنجا بود که یکی از جلوه های اتحاد آنها بر همگان نمایان شد.
از آن پس طی حکمی از ناصرالدین شاه و ضل السلطان(حاکم اصفهان) ، حسینقلی خان به سمت ایلخانی بختیاری،امامقلی خان به سمت ایل بیگی بختیاری و رضا قلی خان حاکم چهارمحال منصوب شدند.
 پس از کشته شدن حسین قلی خان به دستور امین السلطان(حاکم وقت اصفهان)
(به دلیل افزایش بیش از حد قدرت بختیاری در زمان حکومت حسینقلی خان، امین السلطان ناصرالدین شاه را قانع کرد که حسینقلی خان را به قتل برساند)
این عناوین بین امامقلی خان،رضا قلی خان و فرزندان حسین قلی خان در گردش بود. رضا قلی خان به مدت دو سال ایلخانی بختیاری شد.
با روی کارآمدن فرزندان این سه برادر اختلافات بین آنها بالا گرفت.
ولی شواهد نشان میدهد گرچه اختلاف بین فرزندانشان جدی به نظر می آمد ولی این هیچگاه باعث نشد که علاقه ی آنها نسبت به هم از بین برود.
فرزند بزرگ رضاقلی خان ، ضرغام السلطنه بود. به خاطر شوکی که در شکارگاه به او وارد شد فرزندان دیگرش با اختلاف سنی 30 سال با ضرغام السلطنه به دنیا آمدند.
از خصوصیات اخلاقی رضاقلی خان میتوان به تنفر او از فرنگ و فرنگی و اعتقاد و علاقه به مذهب و مذهبیون و ارادت به روحانیون معاصرش اشاره کرد.
در اواخر عمرش اتحاد سه خانواده با هدف انقلاب مشروطه باعث دلگرمی او شد.
گفته میشود ضرغام السلطنه همراه لشکری به فرماندهی خودش شبانه به اصفهان حمله می کند و با کمک مردم شهر و روحانیونی چون شیخ آقا نجفی موفق به فتح اصفهان و سرکوب سپاه ستار خان و باقر خان در پارک اتابک که موجب بلوا در شهر شده بودند، شد او در تمام عمر گرانبهایش همواره به برادرانش ارادت میورزید و هیچ گاه با وجود ناملایمات و نا مهربانی ها ذره ای کینه به دل راه نداد.
سرانجام رضاقلی خان در حالی که اواخر عمر خود را در قلعه شخصی خود واقع در گندمان به سر میبرد در سال 1318 چشم از جهان فرو بست و در همان جا نیز به خاک سپرده شد.

کلمات کليدي : شعربختیاری، تاریخ بختیاری، رضاقلی خان ایل بیگی، بختیاری، عکس های محلی بختیاری

زندگی نامه شاعر وارسته نورالله ایل بیگی

  سخن به  میان آوردن از بزرگان و توصیف فضایل اخلاقی آن ها  کار سختی است.  نمونه بارز این افراد نوراله خان ایل بیگی است.ایشان در سال 1291(ه­­­­­­­.ش)در  قریه سرپیر خاتون حلب از توابع  شهرستان  اردل (استان  چهار محال و  بختیاری) دیده  به جهان گشود. وی  زندگی پربار خویش در سایه  پدری  شجاع  و ادیب (محمدباقر خان فرزند رضا قلی خان) و در دامان مادری مهربان وکدبانو(بی بی شاهی)،آغاز کرد.

 مرحوم محمد باقر خان علاقه خاصی به مطالعه  کتاب به خصوص آثار ادبی شعرای بزرگ داشت،لذا کتاب های زیادی خریداری و مطالعه می نمود.این موضوع باعث گردد تا نوراله خان نیز به کتاب و کتابخوانی علاقمند شوند.ایشان  در  16 سالگی  شروع  به  سرودن  شعر کرد  و  در 21 سالگی به خدمت سربازی  رفت  و  در  آنجا به علت داشتن سواد و  همچنین  سرودن  شعر به  سرعت پیشرفت کرد تا آنجا که 50 نظامی را برای تعلیم  دوره ی  درجه  داری در اختیار ایشان قرار دادند.وی  بعد  اتمام  دوره  سربازی به روستای سیف آباد که برادرانش به آنجا مهاجرت نموده بودند، رفت.پس از مدتی به سمت  منشی بخشداری اردل منصوب گردید.بعد از   8 سال خدمت در بخشداری به دلیل مخالفت با سیاست های دربار از بخشداری اخراج شد  و  نزد  برادران  بزرگوار در روستای سیف آباد برگشت تا در آنجا به اتفاق برادران به    کار  کشاورزی  و  باغداری بپردازد و در عین حال سرودن شعربه زبان  فارسی و  گویش بختیاری را ادمه دهد.لازم  به  ذکر است  که  بعد از  مدتی اشتغال در این اداره،از طرف ابوالقاسم خان(از نوادگان حاجی ایلخانی)به ایشان  پیشنهاد  بخشدار بخش اردل داده شد اما  به  دلیل  اینکه  ایشان مخالف سیاست وکارهای سیاسی بود این پیشنهاد را نپذیرفت. خورشید عمر این شاعر فرزانه در شامگاه ششم بهمن ماه 1387 غروب کرد(روحش شاد).از ایشان خاطرات و یادگاری های فراوانی برای همگان به جا مانده که از مهمترین و  ارزشمندترین آن ها  کتاب فریاد دل است که با زبان شعر به بیان پند و اندرز پرداخته است.
ایشان شجره نامه نوه ی خویش را به زبان شعر گفته است که آن را در اختیار علاقمندان قرار داده ایم:

                                       

                                        بنام خدا

  یک بود کودک امین ابل بیگی              دو بود پدر هدایت ایل بیگی

  سومی را هست نورا... نام              چهار باقر خان پدر آن خوش مرام

   پنجمی رضا قلی خان جد ما              ایل بیگی و بزرگ و با خدا

ششمی جعفر قلی خان است نام        شهرتی او داشتی در خاص و عام

  هفتمی نامش حبیب ا... خان             هشتمی بد نام او ابدال خان

   نه علی صالح بزرگ دودمان               او لقب بگرفت سرداری و خان

  قبر او سرپیر خاتون حلب                  سنگ او بنوشته نام و هم نسب

شاه نادر وقت فتح قلعه قندهار            مفتخر بنمود به ایل بختیار

خان و سرداری به او کردی  عطا          بر نژاد و نسل او مانده به جا

همی بنوشته طومار و دلیل               بد علی صالح پدر عبدالخلیل

یازده خسرو آقا نام او                       هم دوازده غالب آقا را بگو

سیزده حیدر بود سر سلسله           ختم شد نامش به  آخر مرحله

بود حیدر از لرستان عظیم               قهر بنمود و چغاخور شد مقیم

تن بدادی بر شبانی محل                بین چه کرده آن خدای لم یزل

از نژادش صد هزاران بیش است         از شمارش عقل ما ها کوته است

گرچه نبود این زمان نام و نشان           تا ابد تاریخ گوید نامشان 

چونکه تاریخش به من مقدور نیست       زین سبب تقصیر نورا... نیست

کلمات کليدي : شعربختیاری، نورالله خان ایل بیگی بختیاری، بختیاری، عکس های محلی بختیاری