ايل بيگي بختياري

بهار ما

Thu, 21 Apr 2011 12:14:00 GMT

زادگاه ؛ آن اقليمي که چشم ها نخست بر آن جا گشوده ميشود ودر همان نخستين نگاه مهرش بر دل نقش ميبندد و هرچه بيشتر ميگذرد رشته پيوندش ناگسستني تر ميشود. و شايد به دليل همين مهر است که گاه زيباتر از آنش ميبيني که هست.

و زادگاه ما نيز براي ما همچنين است.

اين روستاي سبزي که کانون اصالت خاندان ماست.

گفته اند وشنيده ايم: چند ده سال پيش "هشت برادر" ي که خانزادگاني بودند از خوانين بختياري؛عطاي حکومت را به لقايش بخشيدند و از نابرادري ها و خودخواهي ها و قدرت طلبي ها گريختند ودل به دريا زده و دامن اين کوهستان هاي خشن را براي سکونت خويش برگزيدند.و به بياني ديگر آن هنگام که از "اسب" فرو افتادند؛ درخت "اصل" را در اين مکان نشاندند و به پرورشش پرداختند.

پيش از آنها اينجا خشک بود و لم يزرع. آب بسيار بود اما در پايين دست. به هر ترتيب زمين ها را آباد کردند و خانه هاي هر کدام را «با هم» بنا کردند وزندگي خويش را «سخت» ؛ اما «خوش» آغاز کردند.

مختصري زادگاه خود را آنگونه که خود «مي بينم» وصف کنم:

اين جا زمستانش سراسر رنج و سختي است.سرماهاي شديد و طولاني، يخبندان ها وکولاک هاي مداوم، زندگي را در کام ساکنان تلخ ميکند.

اين کوه هايي که چنين زنجيروار به هم تنيده اند، در زمستان به همان اندازه عبوس و سهمگين مينمايند که در بهار فرح بخش و پر نعمت وزيبا.

زمستان با همه ي رنجي که مردمان را ميدهد،حسن ها و گاه زيبايي هايي هم دارد. چرا که دشواري و رنج گرچه عذاب تن است،اما پرورنده روح هم هست و"انسان" ميسازد و روح را تعالي ميدهد . امروزه ديگر بايد اين سختي ها را حتي به جان خريد خصوصا هنگامي که اين محصولات رفاه و آسايش را مي بينيم

تماشاي سقوط بهمن هاي مهيب از ستيغ قله ها و شنيدن صداي هيجان آور آن ، گذر نور از قنديل هاي يخ،خروش سهمگين رود خانه ها ،قله هاي بلندي که در فضا مه آلود، "آسمان" را فتح ميکنند،يکرنگي و سپيدي يکدست طبيعت و به نظاره نشستن فرو افتادن دانه هاي ريز ودرشت برف از دل آسمان و فرود آرام آنان بر بستر منتظر زمين ؛ همه از زيبايي هاي زمستان ديار ماست.

اما زمستان که به سرانجام خويش نزديک ميشود و نفس هاي آخرينش را ميکشد و آخرين تير را که باران هاي اسفندي بر جانش ميزنند، وانگهي صداي پر کرشمه ي گام هاي بهار گوش ها را نوازش ميدهد.

و طبيعت آرام آرام اين خلعت سپيد از تن به در ميکند و خاک را مهلت تنفس ميدهد.

و کوه ها؛ اما، همچنان سپيدند و پر برف و سر چشمه ي برفاب هايي که به سوي رود در انتهاي دره روانند.

و رود؛ اين جاري زلال و پاک که تطهير کننده ي هر آلايش است و شوينده ي غم ها، پر آب و خروشان.

و رويش آغاز ميشود و زمين سبز و برفاب ها همچنان جاري و خورشيد ملايم تابان و نسيم، سرشار از رايحه ي بهار وزان؛

وبديع ترين و شگفت انگيز ترين منظره ها پديد مي آيد. و مگر ميشود چشمي ،انعکاس نور از چمنزاري پر از جويبارهاي روان را ببيند و ساعت ها خيره و ساکن نماند.

و آن هنگام که غنچه اي "شکوفه" ميشود، جان و احساس ادمي ازتماشاي اين منظره به وجد آمده و روح پوست انداخته؛ تازه ميشود.

و آن کوهستان هاي سرد وخشن و عبوسي که خاطره ي سلاطين جور را در ياد ها زنده ميکرد اکنون دامن به مهر گسترده و نعمت را بي منت عرضه ميدارد.

نميدانم برخي منظره ها را چگونه بايد وصف کرد.گاه بهترين توصيف آن است که آنچه "هست" را گزارش داد.آنگاه ديگر "طبيعت" آلايش تصنع قلم را به خود نمگيرد.

بايد زيبايي ها را شناخت ،حس کرد و فهميد. بايد دل و ديده را يکرنگ کرد.چشم ها را ساعت ها بايد بست و مرغ خيال را به پرواز در آورد ودر افق هاي دور دست در ماوراي اين هستي،ديدگان را در سرچشمه هاي پاک وزلال شستشو داد و آنگاه که چشم ها را ميگشايي خواهي ديد ، طبيعت جلوه گري خويش را آغاز کرده است.

خورشيد را ميبيني که با چه تلاشي ميکوشد نور را از لابه لاي شاخ و برگ در ختان به چشم مشتاقان برساند و "نسيم" با لطافت

هميشگي خود برگ ها را در برابر نور به رقص آورده و پرندگان اين مطربان خوش آواز طبيعت،بزم را با موسيقي صداي خود خواهند آراست.

.... ادامه ....

Thu, 21 Apr 2011 09:45:00 GMT

و اينجا زمين بلندتراست و به آسمان نزديکتر، اما در شب آسمان نيز فرو افتاده تر است.

گاه ماه آنچنان پايين مي آيد که هنگامي که در پشت کوهي نيمه پنهان است، مي پنداري که اگر بر کوه مي بودي ميشد با سرانگشتان احساس ماه را لمس کني .

وماه که اکنون هم حجم آغوش تماشاگران است ، آنچنان جلوه ي شگفت و خيره کننده اي خلق ميکند که انسان هايي را که چشم و دل "از" زمين بسته و "بر" آسمان گشوده اند چنان شيفته و مسحور کشش ها وجذبه هاي خويش ميکند که ميپندارند همچون (دريا در مد) از زمين فاصله گرفته اند و در ميان آسمان و زمين معلق اند.

در دل شب ستارگان،اين زينت هاي آسمان، عروس خيال را بر کرسي پر نقش و نگار و چراغ مينشانند و آن را در کهکشان ها ميچرخانند و آن سو تر .... در ملکوت - بر سر سفره ي ضيافت عرفاني خود فرود مي آورند.

اما آنچه ما را بدين جا پيوند زده تنها طبيعت زيبايش نيست.

در ميان اين حجم گسترده ي زيبايي ها ؛ در حاشيه ي روستا و در کناري، دورافتاده از خانه ها ،جايي است که نه تنها مدفن اجداد پاک ماست، بلکه "بارانداز" تاريخ افتخارات خاندان ماست و در اينجا همه ي "گذشته" ي ما مدفون است.

کميت تيزپاي تاريخ تبار ما،همچنان که از گذشته هاي دور به سوي ما در حرکت بود،حماسه ها و شجاعت ها و ارزش هاي بزرگ خلق ميکرد و به فراز قله ي افتخارات صعود ميکرد.

و همچنان که پيشتر مي آمد تا ما را نيز وارث آن ارزش ها گرداند؛ ناگهان در اين قطعه از اين خاک زمين گير شد و در گل ماند و کسي بلندش نکرد و خود را به ما نرساند و امروز جاي اعتراف است که همه ي آنچه را که بدان مي باليم، "داشته ايم".

و اين تقدير مقدر همه ي کساني است که عداوت را بر برادري و کينه جويي را بر مهرباني و حسد را بر رضا وانتقام را بر گذشت و تفرقه و پراکندگي را بر وحدت و خودخواهي را بر همه خواهي ترجيح مي دهند.

و آري : <شکر، به رايگان ميدهند وخردل به قيمت ميستانند.>

اينان که در قطعه از خاک آسوده آرميده اند،همه حبل المتين خاندان ما بودند.کانون وحدت و چراغ دودمان ما بودند.

و که مي داند چه فاجعه اي است هنگامي که آن ريسمان استواري که همگان بدان چنگ مي زدند، ناگهان ميگسلد.حاصلش پراکندگي و تفرقه و چند دستگي و ....

اما ميدانيم آنچه که هرگز نابود نمي گردد، پاکي و ارزش هاي انساني اي است که زماني در ميان خانداني خلق شده و پرورش يافته است و گرچه فراز و فرود دارد و شايد نسلي در تخدير زمانه گرفتار آيد؛ اما عاقبت نسلي بيدار شده و همه ي آن ارزش هاي عظيم را دوباره زنده خواهد کرد ......

بيوگرافي رضاقلي خان ايل بيگي

Sat, 06 Jun 2009 20:38:00 GMT

رضا قلي خان فرزند سوم "جعفرقلي خان" حاكم بختياري در سال 1244 به دنيا آمد.

ايشان 6 ساله بودند كه از وجود پدر بي بهره شدند. به دليل اينكه فرزندان جعفر قلي خان در سنين نوجواني قرار داشتند حكومت بختياري به برادر جعفر قلي خان، كلبعلي خان واگذار شد.
به خاطر از دست دادن پدر در سن كم رابطه اي بسيار صميصي بين او و برادران بزرگش حسين قلي خان و امامقلي خان بوجود آمد.
وقتي آنها قدرت اداره ي ايل بختياري را يافتند بر آن شدند تا قدرت را از عموي خود گرفته و خود زمام حكومت بختياري را بدست بگيرند.
آنها با طرح ريزي يك نقشه ي حساب شده و انجام آن موفق شدند رياست ايل بختياري را بازپس گرفته،آنجا بود كه يكي از جلوه هاي اتحاد آنها بر همگان نمايان شد.
از آن پس طي حكمي از ناصرالدين شاه و ضل السلطان(حاكم اصفهان) ، حسينقلي خان به سمت ايلخاني بختياري،امامقلي خان به سمت ايل بيگي بختياري و رضا قلي خان حاكم چهارمحال منصوب شدند.
پس از كشته شدن حسين قلي خان به دستور امين السلطان(حاكم وقت اصفهان)
(به دليل افزايش بيش از حد قدرت بختياري در زمان حكومت حسينقلي خان، امين السلطان ناصرالدين شاه را قانع كرد كه حسينقلي خان را به قتل برساند)
اين عناوين بين امامقلي خان،رضا قلي خان و فرزندان حسين قلي خان در گردش بود. رضا قلي خان به مدت دو سال ايلخاني بختياري شد.
با روي كارآمدن فرزندان اين سه برادر اختلافات بين آنها بالا گرفت.
ولي شواهد نشان ميدهد گرچه اختلاف بين فرزندانشان جدي به نظر مي آمد ولي اين هيچگاه باعث نشد كه علاقه ي آنها نسبت به هم از بين برود.
فرزند بزرگ رضاقلي خان ، ضرغام السلطنه بود. به خاطر شوكي كه در شكارگاه به او وارد شد فرزندان ديگرش با اختلاف سني 30 سال با ضرغام السلطنه به دنيا آمدند.
از خصوصيات اخلاقي رضاقلي خان ميتوان به تنفر او از فرنگ و فرنگي و اعتقاد و علاقه به مذهب و مذهبيون و ارادت به روحانيون معاصرش اشاره كرد.
در اواخر عمرش اتحاد سه خانواده با هدف انقلاب مشروطه باعث دلگرمي او شد.
گفته ميشود ضرغام السلطنه همراه لشكري به فرماندهي خودش شبانه به اصفهان حمله مي كند و با كمك مردم شهر و روحانيوني چون شيخ آقا نجفي موفق به فتح اصفهان و سركوب سپاه ستار خان و باقر خان در پارك اتابك كه موجب بلوا در شهر شده بودند، شد او در تمام عمر گرانبهايش همواره به برادرانش ارادت ميورزيد و هيچ گاه با وجود ناملايمات و نا مهرباني ها ذره اي كينه به دل راه نداد.
سرانجام رضاقلي خان در حالي كه اواخر عمر خود را در قلعه شخصي خود واقع در گندمان به سر ميبرد در سال 1318 چشم از جهان فرو بست و در همان جا نيز به خاك سپرده شد.

زندگي نامه شاعر وارسته نورالله ايل بيگي

Wed, 06 May 2009 19:24:00 GMT

سخن به ميان آوردن از بزرگان و توصيف فضايل اخلاقي آن ها کار سختي است. نمونه بارز اين افراد نوراله خان ايل بيگي است.ايشان در سال 1291(ه.ش)در قريه سرپير خاتون حلب از توابع شهرستان اردل (استان چهار محال و بختياري) ديده به جهان گشود. وي زندگي پربار خويش در سايه پدري شجاع و اديب (محمدباقر خان فرزند رضا قلي خان) و در دامان مادري مهربان وکدبانو(بي بي شاهي)،آغاز کرد.

مرحوم محمد باقر خان علاقه خاصي به مطالعه کتاب به خصوص آثار ادبي شعراي بزرگ داشت،لذا کتاب هاي زيادي خريداري و مطالعه مي نمود.اين موضوع باعث گردد تا نوراله خان نيز به کتاب و کتابخواني علاقمند شوند.ايشان در 16 سالگي شروع به سرودن شعر کرد و در 21 سالگي به خدمت سربازي رفت و در آنجا به علت داشتن سواد و همچنين سرودن شعر به سرعت پيشرفت کرد تا آنجا که 50 نظامي را براي تعليم دوره ي درجه داري در اختيار ايشان قرار دادند.وي بعد اتمام دوره سربازي به روستاي سيف آباد که برادرانش به آنجا مهاجرت نموده بودند، رفت.پس از مدتي به سمت منشي بخشداري اردل منصوب گرديد.بعد از 8 سال خدمت در بخشداري به دليل مخالفت با سياست هاي دربار از بخشداري اخراج شد و نزد برادران بزرگوار در روستاي سيف آباد برگشت تا در آنجا به اتفاق برادران به کار کشاورزي و باغداري بپردازد و در عين حال سرودن شعربه زبان فارسي و گويش بختياري را ادمه دهد.لازم به ذکر است که بعد از مدتي اشتغال در اين اداره،از طرف ابوالقاسم خان(از نوادگان حاجي ايلخاني)به ايشان پيشنهاد بخشدار بخش اردل داده شد اما به دليل اينکه ايشان مخالف سياست وکارهاي سياسي بود اين پيشنهاد را نپذيرفت. خورشيد عمر اين شاعر فرزانه در شامگاه ششم بهمن ماه 1387 غروب کرد(روحش شاد).از ايشان خاطرات و يادگاري هاي فراواني براي همگان به جا مانده که از مهمترين و ارزشمندترين آن ها کتاب فرياد دل است که با زبان شعر به بيان پند و اندرز پرداخته است.
ايشان شجره نامه نوه ي خويش را به زبان شعر گفته است که آن را در اختيار علاقمندان قرار داده ايم:

بنام خدا

يک بود کودک امين ابل بيگي دو بود پدر هدايت ايل بيگي

سومي را هست نورا... نام چهار باقر خان پدر آن خوش مرام

پنجمي رضا قلي خان جد ما ايل بيگي و بزرگ و با خدا

ششمي جعفر قلي خان است نام شهرتي او داشتي در خاص و عام

هفتمي نامش حبيب ا... خان هشتمي بد نام او ابدال خان

نه علي صالح بزرگ دودمان او لقب بگرفت سرداري و خان

قبر او سرپير خاتون حلب سنگ او بنوشته نام و هم نسب

شاه نادر وقت فتح قلعه قندهار مفتخر بنمود به ايل بختيار

خان و سرداري به او کردي عطا بر نژاد و نسل او مانده به جا

همي بنوشته طومار و دليل بد علي صالح پدر عبدالخليل

يازده خسرو آقا نام او هم دوازده غالب آقا را بگو

سيزده حيدر بود سر سلسله ختم شد نامش به آخر مرحله

بود حيدر از لرستان عظيم قهر بنمود و چغاخور شد مقيم

تن بدادي بر شباني محل بين چه کرده آن خداي لم يزل

از نژادش صد هزاران بيش است از شمارش عقل ما ها کوته است

گرچه نبود اين زمان نام و نشان تا ابد تاريخ گويد نامشان

چونکه تاريخش به من مقدور نيست زين سبب تقصير نورا... نيست